Mục đích của Hội thảo nhằm nâng cao nhận thức của các đối tượng có liên quan về các khái niệm của Nghị định thư Nagoya về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích (ABS), vai trò của ABS trong bảo tồn đa dạng sinh học và sinh kế bền vững từ việc sử dụng các nguồn gen, tăng cường sự hiểu biết của các bên liên quan đến ABS và các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nguồn gen và chia sẻ lợi ích ở Việt Nam.
Ông Phạm Anh Cường, Cục trưởng Cục Bảo tồn đa dạng sinh học cho biết trong những năm gần đây với quá trình toàn cầu hoá, sự gia tăng dân số và yêu cầu của sự phát triển kinh tế, các nguồn gen động, thực vật, vi sinh vật và cả những kiến thức truyền thống về nguồn gen này đang bị mai một, suy thoái và mất dần. Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn tới sự suy thoái nguồn gen đó là nhận thức về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích còn hạn chế.
Tại miền núi, nơi sở hữu nguồn gen đa dạng cao quý hiếm và độc đáo, nhưng trình độ dân trí còn thấp nên chưa nhận thức đầy đủ giá trị nguồn tài nguyên mà cộng đồng tại đây đang nắm giữ, dẫn tới quyền lợi của cộng đồng đối với nguồn gen thường bị xâm phạm. Trong khi đó, người đi khai thác nguồn gen không ý thức được trách nhiệm phải chia sẻ lợi ích thu được với bên cung cấp tài nguyên, khiến cho quyền lợi của cộng đồng và người dân không được đảm bảo.
Tại hội thảo, ông Geoff Burton, chuyên gia đến từ Đại học Liên hợp quốc đã giới thiệu Nghị định thư Nagoya về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích và những vấn đề về ABS hiện nay, Mô hình về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích.
Các đại biểu cũng được Bà Ana Maria Tolentino, đến từ Trung tâm Đa dạng sinh học của Đông Nam Á chia sẻ Khung ASEAN về tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích.
Trong những năm vừa qua, Chính phủ Việt Nam đã thể hiện quyết tâm cao nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên đa dạng sinh học, thông qua việc xây dựng một số chính sách, chủ trương và kế hoạch về bảo tồn đa dạng sinh học nói chung, bảo tồn nguồn gen nói riêng như: Luật Thủy sản (2003), Luật Bảo vệ và phát triển rừng (2004), Luật Bảo vệ môi trường (2005), và gần đây nhất là Luật Đa dạng sinh học chính thức được Quốc hội 12 thông qua vào tháng 11 năm 2008 và các Chương trình, Kế hoạch hành động ưu tiên nhằm bảo tồn nguồn gen.
Việc tham gia Nghị định thư Nagoya về ABS được xem là một cơ hội tốt để nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý nhà nước, của cộng đồng, người dân về giá trị và lợi ích của nguồn gen, tri thức truyền thống về nguồn gen nói riêng và tầm quan trọng phải bảo tồn đa dạng sinh học nói chung, từ đó phát huy các chính sách pháp luật quốc gia đối với vấn đề tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích.
Ngoài những lợi ích mang lại trong nước thì việc tham gia Nghị định thư sẽ tạo cho Việt Nam một cơ sở pháp lý quốc tế vững chắc trong việc bảo vệ quyền và lợi ích công bằng của người cung cấp nguồn gen và tri thức truyền thống về nguồn gen ở Việt Nam trong quá trình phát triển thị trường về ABS.
Tổng cục Môi trường hiện đang là đầu mối giúp việc cho Lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc nghiên cứu, đề xuất tham gia Nghị định thư trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt trong năm 2012.
Một số hình ảnh của Hội thảo: